منوچهر افسري: شبيه «كمدي الهي» را فردوسي 300 سال قبل از

دانته نوشت

ایبنا: منوچهر افسري درباره «كمدي الهي» و نقش آن در فرهنگ اروپايي گفت: منظومه «كمدي الهي» تجلي‌گاه مهمي از فرهنگ اروپايي است. در اين منظومه با انگيزه وحدت‌بخشي مواجه هستيم كه درصدد است پلي ميان تمدن مسيحيت و تمدن كهن اروپا برقرار كند. شبيه كمدي الهي را فردوسي 300 سال قبل از دانته نوشت.
منوچهر افسري، در نشست «تحليل تاريخ ادبيات ايتاليا»كه عصر روز سه‌شنبه،  در سراي اهل قلم برگزار شد، گفت: ادبيات ايتاليا نسبت به ادبيات فرانسه جنبه غالب ندارد و يكي از دلايل آن، نبودن زبان واحد در ايتاليا است. دليل ديگر نيز آن است كه كشور واحدي نيز به نام ايتاليا وجود نداشته است. عامل سوم هم عاملي ذهني است؛ چرا كه فرهيختگان و سردمداران اجتماعي ايتاليا علاقه زيادي به بيان آمال و افكارشان از طريق ادبي نداشته اند و گردش فكر بيشتر از طريق بحث و نقد افكار صورت مي‌گرفته است.
وي افزود: ايتاليا از 800 سال قبل از ميلاد مسيح داراي تاريخ است كه از روم آغاز مي‌شود. در واقع ايتاليا با سلطنتي آغاز شد و به جمهوري پيوست و در نهايت به امپراتوري بدل شد. «ويرژيل» يكي از خطباي ايتاليايي است كه سي سال قبل از ميلاد مسيح به دنيا آمد. او فرد يك جامعه بعد از روم و امپراتوري است. دانته نيز در اوج قرون وسطي از ويرژيل كمك مي‌گيرد.

مهرنوش دشتی زاده، تصویرگر:والدین با سلیقه  خودشان برای بچه ها

 کتاب می خرند!

     محسن دانش
«تُپلویم تُپلو/ صورتم مثل هلو/ قد و بالام کوتاهه/ چشم و ابروم سیاهه/ مامان خوبی دارم/ می­شینه توی خونه/ می­دوزه
دونه دونه/ هم لباس و هم دامن/ می­پوشم خوشکل می­شم/ یه دختر/....»
اغلب ما این شعر دوران کودکی را حداقل یک بار شنیده­­ایم. شعری که یادآور خاطرات روزهای پاک و روشن آن زمان­هاست. حتی بعضی­ها با  دیدن این واژه­ها به یاد پدر، مادر، مادربزرگ و شاید حتی پدربزرگ خود می­افتند که چگونه از سر مهر آن را از روی کتاب یا نشریه­ای می­خواندند و با اشاره به تصاویر طراحی شده برای این شعر، به بیان بهتر کمک می­کردند. ترسیم تصویر دختر کوچولویی تُپلو که از مامانش تعریف می­کند از تلاش­های یک تصویرگر کتاب است. کوششی که نیاز به کسب سالها ممارست، تجربه و دانش کافی در طراحی، نقاشی، گرافیک و... دارد. اصولاً همه آدم­ها به نوعی تصویرگر هستند. زیرا تصویرگری بر مبنای تخیل رقم می­خورد و تخیل در سرشت انسان­ها، جای گرفته است.
تصویرگران به مدد تخیل قوی و تخصص گرافیکی خود به متون نظم و نثر جان می­بخشند و در القای مفهوم نویسنده اثر، کمک مؤثری می­کنند. این هنر به نوعی نقطه تلاقی هنرهایی مثل گرافیک، نقاشی، کاریکاتور، ادبیات و... است و بدون درک صحیح از هنرهای یاد شده، یک تصویرگر موفق به وجود نمی­آید.
تفاوت بارز تصویرگری با نقاشی در حیطه پیام­رسانی و انتقال آن است. نقاش با ذهنیت خود طرحی می­کشد و الزامی برای ارائه پیام خاصی ندارد، اما تصویرگر وظیفه سنگینی بر عهده دارد و باید کاملاً بر پایه­های سواد بصری و در خدمت متن بودن، تکیه کند.
امروزه تصویرگری به عنوان یک رشته هنری مستقل و پویا، از جایگاه خوبی در جهان برخوردار است و سرمایه­گذاری بهینه­ای در این رشته صورت می­گیرد. تصویرگران ایرانی هم در اغلب جشنواره­های معتبر خارجی خوش درخشیده­اند. اما این رشته هنری با آسیب­هایی روبه­رو است که رفع آن نیاز به برنامه­ریزی بیشتر، همدلی و همفکری دست­اندرکاران این رشته دارد.
شتاب­زدگی و روزمرگی از جمله آفت­هایی است که به خلاقیت تصویرگر ضربه می­زند. از سویی دیگر سفارشی بودن برخی از کارها و نزول کیفی اثر مانع بزرگی برای شکوفایی استعدادهای موجود در این حوزه است که باید برای آن چاره­ای اندیشید.
در بسیاری از کتاب­های چاپ شده کودک، تصویرهای ارائه شده در کنار متن­ها، بار معنایی اثر را بر دوش نمی­کشند و بیشتر یک تیپ از پیش تعیین شده و کلیشه­ای را به خورد بچه­ها می­دهند که نتیجه آن به خمودی خلاقیت و تخیل کودک می­انجامد. در این هنر، تصویرگر باید کاملاً با فضای متن و دنیای کودکانه آشنایی داشته باشد و در آفرینش آثارش، همیشه رد پایی برای دریافت خلاقانه مخاطبانش بگذارد.
«مهرنوش دشتی­زاده» که یکی از تصویرگران کتاب کودک و نوجوان در شیراز است، در این خصوص می­گوید: برای تصویرگری موفق باید در کنار تجربه، از مهارت­های دانشگاهی هم استفاده کرد و این دو در کنار هم مثل دو بال برای پرواز اندیشه و خیال هستند.
وی می­افزاید: متأسفانه بر اثر رایج شدن نگاه بازاری در این رشته هنری، بسیاری از آثار تولیدی کیفیت پایینی دارند و همین امر سبب می­شود که خلاقیت تصویرگر در حین کار کاهش یابد.
وی ادامه می­دهد: این روزها کپی از اینترنت بسیار مرسوم شده و اغلب سفارش­دهندگان در زمان کم یک کار کلیشه­ای می­خواهند تا بازار را از دست ندهند. بنابراین تصویرگران هم به جای صرف وقت کافی برای خلق یک اثر، در همان زمان محدود، تعدادی کار کم­ارزش و بازاری را تحویل می­دهند.
این هنرمند می­گوید: کتاب کودک دریچه­ای است بر خلاقیت و مهم­ترین آشکارکننده این خلاقیت، تصویرگری است. کودک با دیدن کتاب، باید فرصت بروز تخیل خود را داشته باشد و در این حیطه، نقش تصویرگر بسیار حیاتی است.
وی می­افزاید: متأسفانه اغلب والدین ما بلد نیستند برای کودک خود کتاب بخرند و در هنگام تهیه کتاب، بیشتر سلیقه­های خودشان را در نظر می­گیرند. آنها به جای بچه­ها تصمیم می­گیرند و همین اشتباه گاه کودک را با نوعی واپس­زدگی فرهنگی
مواجه می­کند.
پدران و مادران بیشتر به شیک و فانتزی بودن کتاب اهمیت می­دهند و کمتر به محتوا و نوع چینش و طراحی تصاویر دقت می­کنند، در حالی که غفلت از این عوامل، سبب خرید کتاب­های بی­کیفیتی می­شود که هیچ کمکی به شکوفایی استعدادهای فرزندانشان نمی­کند.
وی ادامه می­دهد: مشکل دیگر این هنر، ثابت بودن زاویه دید اغلب تصویرگران است که منجر به کارهای کلیشه­ای می­شود، در حالی که در نمونه­های حرفه­ای، زاویه دید تصاویر متنوع و به دور از پیش­فرض­های رایج است. دشتی­زاده که در کارنامه او تصویرگری کتاب­های: «خدا چه مهربونه»، «جوجه زرد تپلی»، «قاصدک دلنواز تو آسمون شیراز»، «دختر جیغ جیغو»، «شعرهای کودکانه»، «قورباغه­ای در دام»، «کتاب چهار فصل» و... به چشم می­خورد، نقش تجربه را در کنار تحصیلات دانشگاهی بسیار مهم می­داند و می­گوید: تصویرگری مفهومی را در شهرستان­ها خوب نمی­شناسند و تنها در تهران و جشنواره­های حرفه­ای به آن اهمیت می­دهند، در حالی که تصویرگری مفهومی در دنیا از جایگاه رفیعی در حوزه هنرهای تجسمی برخوردار است.
وی می­افزاید: در مجموعه 30 جلدی کتاب­­های اسماء الحسنی که تاکنون 7 جلد آن چاپ شده، تصویرگری کرده­ام و امیدوارم تصویرگری مفهومی آن طور که باید و شاید به مردم شناسانده شود. چندی پیش نمایشگاهی از آثار این هنرمند در نگارخانه شیراز برپا شد.


کانون داستان انجمن دوستداران حافظ، سه ساله شد

  محسن دانش
«منصور پایمرد» در جلسه کانون داستان انجمن دوستداران حافظ گفت: این کانون برای بالا بردن سطح علمی - ادبی خود باید به صورت متناوب از استادان بنام داستان­نویسی برای حضور در جلسات کانون دعوت کند تا یک موضوع ادبیات داستانی، مثل شخصیت­پردازی، از نظر همه این ادیبان مورد بررسی قرار گیرد.
وی که به مناسبت آغاز سومین سال شروع به کار کانون داستان انجمن دوستداران حافظ به جلسه آمده بود با اشاره به این که خود او زمانی به دنبال گروه­ها و محافلی این­چنینی می­گشته است، تأکید کرد: باید قدر این جلسات که نویسندگانی بزرگ را پرورش می­دهد، دانست. در ادامه «مهرداد رنجبرصحرایی» دبیر کانون داستان از اعضای این انجمن خواست تا نظرات و پیشنهادهای خود را ارائه دهند و همچنین از همه اعضا و «زهره ابوقداره» مسئول کانون، به خاطر زحماتشان در حفظ و ادامه انجمن تشکر کرد.
در پایان «شبنم روستا» با خواندن گزارشی به فعالیت­های اخیر انجمن شامل: خواندن داستان­های اعضا، بررسی رمان نو، بررسی آثار نویسندگان بزرگ جهان، کنفرانس علمی جریان سیال ذهن، نقد کتاب­های «حاشیه­ای بر مبانی داستان» (ابوتراب خسروی)، «اگر زنبق برای مرده باشد» (سندی مؤمنی) و «حالا عصر است» (طیبه گوهری) و... اشاره کرد. جلسه کانون داستان انجمن دوستداران حافظ ساعت 16 دوشنبه­ها در حافظیه برگزار می­شود.