صفحه 10--15 آبان 89
پنج کوه خطرناک جهان
میراث آریا: مناظر خيره کننده، طوفانهاي برفي مرگبار و سرگرمي پرهيجان؛ تعريف و تفسيرهايي هستند که برزبان کوهنوردان و صخره نوردان فاتح مرتفعترين قلههاي جهان براي معرفي اين کوهها به کار گرفته ميشوند. کوهنورداني که تمايل و عطش دروني خود را مقدم برهمه چيز دانسته و با به خطر انداختن زندگي خود براي دستيابي به بلندترين نقاط زمين گام برميدارند. در اين بين، قلهها و ارتفاعاتي وجود دارند، که به شهادت تاريخ، در مواردي متعدد، اين طعم شيرين فتح را با اختتاميهاي تراژيک ميآميزند تا خود را به عنوان خطرناکترين قلههاي جهان معرفي کنند. آنچه در ادامه ميآيد معرفي پنج کوه خطرناک جهان است که توسط سايت توريزم ريويو، انتخاب شده اند.
5 - کوهستان ايگر؛ سوييس
به آلپ ميرويم. بسياري از صخره نوردان نوردواند، دامنه شمالي کوهستان ايگر را به دليل سختي و خطرناک بودن آن ميشناسند. پس از فتح شدن اين قله در سال 1938 تاکنون اين دامنه شمالي، مورد توجه و علاقه بسياري از صخره نورداني قرار گرفت که اين کوه 3970 متري را ديواره مرگ نام نهاده بودند. با اين وجود، و برخلاف چهره مرگبار خود، اين کوه زيبايي دلچسبي نيز دارد و آن خط آهني است که از تونل وسط کوه عبور ميکند. در مسير اين خط آهن دو ايستگاه قرار دارد که مسافران ميتوانند با هربار توقف قطار در اين دو مقطع از طريق پنجرهاي که روي ديواره کوه نصب شده مناظر بيروني آن را به وضوح تماشا کنند. اين راه آهن به ايستگاهي به نام جونگفروجوک، مرتفعترين ايستگاه راه آهن اروپا ختم ميشود.
4 - کوهستان کانگچنجونگا؛ نپال، هند
اين کوه با ارتفاع هشت هزار و 586 متري خود، سومين کوه مرتفع جهان ناميده شده است. نرخ حوادث جاني در اين کوهستان طي سالهاي اخير به 22 درصد رسيده که منجر شده است "کوهستان پنج گنجينه برفي" برخلاف روال جاري، متاسفانه داراي شمار بالاي حوادث منجر به مرگ باشد. حوادثي که در بيشتر مواقع به دليل شرايط بد و سخت آب و هوايي آن به وجود آمده اند. اين کوه براي اولين بار در سال 1955 توسط يک تيم کوه نورد انگليسي فتح شد، اما آنها به دليل احترام به عقايد ساکنان بومي اين منطقه که قله را مکاني مقدس مي شمردند، آن را به صورت کامل فتح نکرده و چند متري پايينتر از آن را انتخاب کردند. سنتي که از آن روز به بعد توسط ديگر فاتحان اين کوه نيز رعايت شد.
3 -کوهستان نانگا پاربات؛ پاکستان
اين کوهستان که ارتفاعي هشت هزار و 126 متري دارد، نهمين قله مرتفع جهان بوده و از نظر صعود سومين کوه پر خطر جهان به شمار مي رود. اين قله که در رقابت تنگاتنگي با k2 از لحاظ مشکلات فني صعود است، برخوردار از راهها و مسيرهاي باريک و صعب العبوري است که رسيدن به نوک قله را براي کوهنوردان بسيار مشکل و سخت کرده است. بلندترين دامنه اين کوهستان تا سطح زمين را ميتوان در ضلع جنوبي آن جست، جايي که به دامنه روپال شهرت داشته و ارتفاع آن با کوهپايه بيش از 4600 متر است. لازم به ذکر است به دليل مشکلات و سختيهاي صعود به قله و به دليل دامنه خطرناک آن، نام اين کوه را " آدم خوار"گذاشته اند.
2 - کوهستان کي2؛ پاکستان، چين
کوهستان کي 2 در سلسله جبال کاراکورام، دومين قله مرتفع جهان با ارتفاع هشت هزار و 611 متر به شمار ميرود. اين کوه که " کوهستان وحشي" لقب گرفته يکي از خطرناکترين قلههاي جهان نيز نام گرفته است. عبور از يخچالهاي پر پيچ و خم، صعود از صخرههاي پر شيب و طي کردن مسيري با ستونهاي يخي که هر لحظه خطر سقوطي ناگهاني را در بر دارند، ساده ترين راههايي هستند که کوهنوردان را به قله رهنمون ميکنند. آمار حوادث مرگبار در اين کوهستان بسيار بالا است به نحوي که از هر چهار کوهنورد، تنها سه نفر زنده به قله دست پيدا ميکنند.
1 - آناپورانا؛ نپال:
خطرناکترين قله جهان، کوهي است که با ارتفاع هشت هزار و 91 متري خود، دهمين کوه مرتفع ناميده شده است. آناپورا که آنرا الهه برداشت محصول نيز مينامند براي اولين بار در سال 1950 فتح شد و از آن زمان تاکنون 130 کوه نورد ديگر نيز موفق به رسيدن به نوک قله آن شدند. با اين وجود کشته شدن 53 کوه نورد
در مسير صعود به اين قله نرخ حوداث مرگبار در آن را به 40 درصد رساند، که در اين بين آناپورا را تبديل به خطرناکترين کوهستان جهان کرد.
قديمي ترين كولر آبي ايران!
بعد از مسجد جامع ورامين، روستاي قلعه بلند قرار دارد. روستايي که وجه تسميه آن به وجود يك قلعه تاريخي مربوط به قبل از اسلام در اين روستا
برمي گردد كه امروز فقط بخشي از آن باقي مانده است.
در نيمه شمالي اين روستا و پس از عبور از سياه كوه و پشت سر گذاردن پيچ و خم هاي مسير، قصر بهرام در ميانه تپه ماهورهايي پراكنده خودنمايي مي كند و بالاخره قصر پيدا مي شود. اين كاروانسرا كه نام عجيب ولي با مسماي «قصر بهرام» را بر آن نهاده اند، با سنگ هاي سفيد مايل به كرم رنگ پوشيده شده است.
قصر شاهانه
برج هاي چند وجهي تعبيه شده در گوشه هاي بنا و همچنين سردر ورودي آن كه به سمت شمال باز شده و به شكلي استادانه با سنگ تراش خورده نماسازي شده است. حياط مركزي، حجرات در اطراف و اصطبل ها در پشت آن همان پلان قالب كاروانسراهاي ايران است كه البته در اين كاروانسرا از ايوان جنوبي نيز به عنوان ورودي به منظور امكان دسترسي سريع به كوه استفاده مي شده است كه از ويژگي هاي اين بنا به شمار مي رود.
كاروانسرايي 4 ايواني كه ايوان غربي آن جايگاهي شاهانه دارد؛ جوي آب تراشيده شده از سنگ كه از چشمه اي در دل كوه آب را به حوض وسط حياط مي رسانده و حدود 5كيلومتر تا سر چشمه امتداد يافته است. زحماتي كه براي ساختن اين بنا در اين مكان انجام گرفته است كاخ آپادانا را با باغ هاي افسانه اي اش تداعي مي كند. آپادانايي كوچك كه باغش طبيعت است و با امكانات اندك موجود در پيرامونش ايجاد شده است. سنگ ها از كوهي در همان نزديكي استخراج شده و در گرما و سرماي طاقت فرسا آن را تيشه كاري كرده اند.
کاروانسراي 5 ستاره!
اهميت اين بنا علاوه بر استفاده از سنگ در نماي بنا ـ تنها مورد باقي مانده از دوره صفوي كه به اين روش سطوح داخل و بيرون آن نماسازي شده است و به اين دليل منحصربه فرد است ـ آفريدن امكانات رفاهي در كناره كوير سوزان است كه كاروانسرا را به قصر شبيه مي سازد. بناي قصر بهرام كه به بهرام گور ساساني اشاره دارد داراي ويژگي هاي خاصي است كه اين بنا را از ساير كاروانسراهاي دوره صفوي متمايز ساخته است. مهم ترين ويژگي اين بنا، هدايت آب از دوردست و آوردن آن به درون كاروانسرا و ساختن شگفت انگيزترين كولر آبي جهان براي استراحت پادشاه پرتلاش ايران زمين است كه در دوره او معماري ايران به اوج افتخارات و شكوه خود بازگشت.
در زير ايوان غربي فضايي وجود دارد كه از ميانه جوانب آن 2هواكش به اتاق پشت ايوان كه به وسيله دري چوبي از بخش جلوي ايوان جدا شده است راه مي برد. آب پس از وارد شدن به كاروانسرا به سوي زيرزمين سرازير مي شده است كه شيب آن به انتهاي اين فضا تمايل دارد. سوراخي نيز براي خروج آب در گوشه شمال غربي آن تعبيه كرده اند؛ بدنه ها را تا ارتفاع حدود 50سانتيمتر با ساروج اندود كرده اند و زاويه قائمه ميان ديوار و كف را به صورت پخ درآورده اند. ظاهراً مي بايست حجم ورودي و خروجي آب به صورتي پيش بيني شده باشد كه آب از ارتفاع اندود، بالاتر نرود؛ بدين ترتيب در روزهاي تحمل ناپذير تابستان هواي گرم پس از ورود به اين فضا خنك شده و از طريق هواكش ها به شاه نشين
مي رسيده است. وجود سكوهايي مقابل كانال هدايت هوا كه براي نشستن ساخته شده اند نمايانگر آن است كه از اين آب براي زدودن گرد و خاك سفر و استحمام و شست وشو نيز استفاده مي شده است.
در بين شيوه هاي استفاده از آب براي خنك كردن
هواي گرم و خشك كه در معماري ايران به تناسب اقليم هاي مختلف مرسوم بوده است اين مورد نمونه اي
استثنايي است. در مواردي تعبيه حوضچه آب در زير بادگيرها مشاهده مي شود اما استفاده از آب با حجم زياد و به صورت روان و يا چند كاربري، منحصر به قصر بهرام است. منبع: تبیان
مدیر مسول و صاحب امتیاز : محمد عسلی