فرمان خودرو در دست
افراد صاحب صلاحیت باشد
تصادفات جادهای منجر به جرح و فوت و آسیبهای مالی که آزردگیهای شدید و غیرقابل جبران روحی و روانی را نیز به دنبال دارد اگر چه به دنبال تعریض جادهها و ترمیم راهها و نظارت بیش از پیش پلیس راه و راهداریها شاهد تقلیل تصادفات هستیم ولی هنوز هم با وضعیت مطلوب فاصله داریم. نکته جالب توجه این که در اغلب تصادفات برونشهری که به دلیل شدت برخورد، مصدومیت و فوت سرنشینان امری اجتنابناپذیر است هنوز جای خالی برخی قوانین پیشگیرنده و بازدارنده خالی است و به نظر میرسد که دلایل بروز تصادفات صرفاً به کیفیّت راهها و رعایت نکردن سرعت مطمئنه محدود نمیشود بلکه ریشه در کیفیت خودروها و بعضاً عدم صلاحیت رانندگان نیز دارد. کما اینکه در جریان واژگونی اتوبوس حامل دانشآموزان دختر که در مسیر لردگان به بروجن، نقص فنی اتوبوس علت اصلی خارج شدن از کنترل و واژگونی تشخیص داده شده است و تصادف رخ داده در محور شیراز – مرودشت نیز مینیبوس حامل مسافران، کهنه و قدیمی بوده و ظاهراً راننده آن نیز پیشینه قابل دفاعی در زمینه رانندگی مبتنی بر قانون نداشته است. لذا نقش رانندگان و هدایتکنندگان خودروهای مسافربری در بروز تصادفات همچنان پررنگ است. و این واقعیت تلخ بیانگر این است که اگر چه اعمال قانون و افزایش نظارت نیروهای پلیس راه تا حدود زیادی از آمار تصادفات جادهای کاسته اما قانونگریزی دور از چشم پلیس و نهادینه نشدن فرهنگ رانندگی زحمات طاقتفرسا و شبانهروزی این انسانهای خدوم را به هدر میدهد.
به راستی شرکتها و تعاونیهای مسافربری که باید بر انتخاب رانندگان و همچنین نظارت بر وضعیت فنی خودروها حساسیت و دقت نظر داشته باشند چرا باید اجازه بدهند که خودروهای کهنه و قدیمی و یا دچار نقص فنی به حمل و نقل مسافر بپردازند. چرا با توجه به اینکه تصادفات جادهای بیشترین آمار منجر به فوت را دارد هنوز هم برخی از اتوبوسهای فاقد صلاحیت فنی اجازه تردد در جادههای خارج از شهر را پیدا میکنند. اگر شرکتها و تعاونیهای مسافربری با جرایم سنگین و بازدارنده مواجه شوند و یا خودروهای مسافرکش برونشهری ملزم باشند که در فواصل کوتاه زمانی از مراجع ذیصلاح تأییدیه معاینه فنی بگیرند مسلماً با کاهش تصادفات بیش از پیش مواجه خواهیم بود. ضمن اینکه باید در نظر داشت که رانندگان وسایط نقلیه عمومی بیش از رانندگان معمولی باید مقید و پایبند به قانون باشند زیرا تخلفات آنها تنها به زیان خود و خانوادهشان تمام نمیشود و عدهای بیگناه که هیچگونه دخالتی در هدایت خودرو نداشتهاند و بابت حفظ جان و سلامتی خود هزینه پرداخت کردهاند اهمیت زیادی دارد.
اگر چه اغلب رانندگان برونشهری انسانهای زحمتکشی هستند اما در میان آنها مثل سایر اقشار کسانی پیدا میشوند که به قانون اعتنایی نمیکنند مگر اینکه قانون به سراغ آنها برود.
لذا مردم از مسئولین مربوطه انتظار دارند که سختگیریهای بیشتری در ارائه گواهینامه پایه یک صورت گیرد و از آنجایی که تحصیلات و منش اجتماعی رانندگان روی پایبندی آنها به قانون و همچنین ادبیاتی که در برخورد با مسافران به کار میگیرند تأثیر دارد، یکی از راههای کاهش تصادفات برونشهری این است که برای این شغل حساس که با جان و مال مردم ارتباط دارد مراکز آموزشی خاصی ایجاد گردد که به متقاضیان چنین شغلی حداکثر در سطح کاردانی هم از لحاظ آشنایی با اصول و قوانین رانندگی برونشهری هم مسایل فنی و هم برخورد اجتماعی آموزشهای لازم را ببینند.
بعضاً دیده میشود که رانندگانی که مالک اتوبوس هستند یا در مالکیت آن مشارکت دارند با شرکتهای مسافربری طرف قرارداد خود بر سر صرف هزینههایی که برای سلامت فنی خودرو ضرورت دارد چانهزنی میکنند و تلاش میکنند که بیشترین بهرهکشی را از خودرو داشته باشند که البته با وجود نظارتهایی که مأمورین زحمتکش پلیس راه در مبادی ورودی و خروجی شهرها دارند و همچنین در طول مسیر نیز گشتهای محسوس و نامحسوس و دوربینها به آنها در اعمال و اجرای قانون کمک میکنند باز هم عدهای گریزگاههایی برای خود تدارک میبینند.
تجربه نشان داده است که عدول از قانون نقش اصلی را در تصادفات دارد. در همین راستا تاکنون اقدامات زیادی هم در تدوین قوانین بازدارنده و هم در اعمال دقیق قانون صورت گرفته است و به نظر میرسد که این روند تا دستیابی به نتایج مطلوب همچنان تداوم داشته باشد.
خوشبختانه ممنوعیت مصرف مشروبات الکلی در ایران از نقش این ماده مست کننده در تصادفات کاسته ولی در عوض مصرف بیرویه مواد مخدر همچنان در جادهها قربانی میگیرد و تنوع این مواد، نحوه مصرف و همچنین فراوانی آنها، کنترل آن را دشوار ساخته و لازم است که برای کم کردن تأثیر این مواد افیونی قبل از هر چیز روی انتخاب و تأیید صلاحیت رانندگان و فرهنگسازی کار شود تا اینکه بخواهند با مصرفکنندگان مواد مخدر برخورد قانونی داشته باشند.
به امید روزی که شاهد تأسیس و راهاندازی دانشگاهی باشیم که فارغالتحصیلان آن فرمان خودروهای عمومی و مسافربری را در دست گیرند و هر کسی به خودش اجازه ندهد که در جادهها دور از چشم قانون و پلیس تاخت و تاز کند.
فرمان خودرو باید در دست افراد صاحب صلاحیت باشد.
مدیر مسول و صاحب امتیاز : محمد عسلی